Zbiory

Zbiór eksponatów przejęty od PKP w 2004 roku składał się z 34 lokomotyw, 41 wagonów i 8 maszyn warsztatowych. Wszystkie te obiekty były niesprawne technicznie, a niektóre w stanie całkowitej ruiny. Stan zabudowań biurowych, warsztatowych oraz hali parowozowni wymagał przeprowadzenia gruntownych remontów.

Podczas pierwszego etapu działalności Muzeum, wykonano szereg prac porządkowych i zabezpieczających. Wyremontowana została większość pomieszczeń i dachy zabudowań, naprawiono instalację elektryczną i zamontowano dodatkowe oświetlenie. W wyremontowanych pomieszczeniach urządzono biura, salę wykładową oraz sale ekspozycyjne.

Po 10 latach działalności Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku udostępnia ekspozycje obejmującą zabytkowy tabor kolejowy normalnotorowy z okresu od roku 1890 do lat 70-tych XX wieku. Zbiór składa się z 40 lokomotyw parowych (produkcji polskiej, niemieckiej, angielskiej oraz amerykańskiej), lokomotyw elektrycznych i spalinowych oraz przeszło 50 wagonów i innych kolejowych pojazdów specjalistycznych, ustawionych na torach o łącznej długości ok. 2 km.

Muzeum posiada jedyny sprawny na Dolnym Śląsku normalnotorowy parowóz – polską lokomotywę parową TKt48-18 z 1951 r. Ponadto Muzeum posiada zbiory urządzeń, narzędzi i dokumentów kolejowych oraz tematyczne zbiory ikonograficzne związane z terenem Śląska. Do zwiedzania udostępnione są również wystawy maszyn i urządzeń przemysłowych , w tym m.in. polski komputer ODRA z 1974 roku. Znaczącą część kolekcji stanowią zbiory ikonograficzne, biblioteczne, archiwalne oraz związane z kolejnictwem i jego otoczeniem z zakresu łączności i zabezpieczenia ruchu.

W Muzeum znajduje się również wystawa poświęcona historii motocyklizmu na terenie Śląska – można na niej obejrzeć m.in. przedwojenne polskie motocykle Sokół 600 i 1000. Od 2007 roku dział powiększył się o wystawę zabytkowych radioodbiorników i kolejowych urządzeń radiotechnicznych. W dwóch historycznych wagonach towarowych zorganizowano stałą wystawę przedstawiającą rolę kolei w przesiedleniach ludności po zakończeniu II Wojny Światowej.

Wiosną 2014 roku w Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku została uruchomiona „Trasa Parowozowa”, która jest nową, atrakcyjniejszą formą prezentacji zbiorów. Dzięki remontom i modernizacji zabytkowej infrastruktury kolejowej, została uruchomiona kolejowa trasa wiodąca po najważniejszych częściach Muzeum. Prowadzony przez parowóz TKt48-18 lub czechosłowacki wagon motorowy „Motorak” z 1956 roku, zestaw wagonów przejeżdżając po terenie bocznicy kolejowej Muzeum, prezentuje ważne dla historii techniki kolejowej obiekty – m.in. żuraw wodny, dźwig węglowy, budynek olejarni i piaskowni czy zapadnię kolejową.